Share  
balatarin
 
  آنچه رئیس جمهور می تواند انجام دهد

جواد گلچین فر

بار دیگر در ایران شخصی بر کرسی ریاست جمهوری نشسته است که خود را فردی معتدل معرفی می کند. هشت سال دوره ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی میانه رو و دوره محمد خاتمی اصلاح طلب بسیاری را به این نتیجه گیری رسانده است که رئیس جمهور در ایران یک مقام تشریفاتی و یک تدارکاتچی بیش نیست. بنظر من رئیس جمهور در ایران ابزارها و امکانات زیادی را برای اصلاح سیستم در اختیار دارد اما اینکه فردی ردشده از فیلتر شورای نگهبان تا چه حد اراده و قصد اصلاح نظام را دارد، موضوع دیگری است.
اقداماتی که رئیس جمهور می تواند برای اصلاح یا معتدل شدن نظام انجام دهد:
- گفتگو: رئیس جمهور تریبونهای رسمی کشور را در اختیار دارد بنابراین می تواند خواسته های عمومی مردم و جامعه را از طریق این تریبونها بیان کند. بدیهی است، صرف بیان این خواسته ها از زبان رئیس جمهور اهرم فشاری خواهد بود بر نهادهای ایستا. بعلاوه رئیس جمهور شخصیتی است که امکان گفتگوی مسقیم و ملاقات با همه مسئولان کشور را دارد و از اینرو میتواند بر عملکرد انها تاثیگذار باشد.
- تذکر قانونی: در چهارچوب قوانین جمهوری اسلامی رئیس جمهور بعنوان ناظر بر اجرای قانون اساسی می تواند به همه نهادهای کشور تذکر قانونی بدهد. بنابراین هرچند اعدامها و زندانی کردن افراد بخاطر عقیده از سوی دستگاههای قضایی و امنیتی صورت می گیرد اما رئیس جمهور حق تفحص و تذکر در این امور را دارد. اینکه نهادهای سانسور کننده اینترنت یا کارگاههای تولید پارازیت بر روی امواج ماهواره زیر نظر دولت اداره نمی شوند، دلیل بر این نخواهد بود که دولت حق ندارد از این نهادها سئوال بپرسد یا اینکه به آنها تذکر بدهد.
- لیبرال کردن فضا: در ایران تنها انتشار کتاب و نشریه نیست که نیاز به مجوز یا لایسنز دارد. کلیه فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی در ایران باید زیر نظر حکومت انجام شود تا از دید دستگاههای قضایی و امنیتی قانونی تلقی شود. اقتصاد ایران حکومتی است و انجام هرگونه فعالیت تجاری، صنعتی و هر نوع کارآفرینی نیاز به مجوز از دولت یا حکومت دارد. نکته مهم این است که صدور مجوز فعالیت در اکثر حوزه ها در اختیار دولت قرار دارد. دولت می تواند صدور مجوز برای فعالیت را شفاف و با بوروکراسی کمتر انجام دهد. این راهکاری خواهد بود برای محدود کردن رانت خواری و توزیع عادلانه تر فرصتها.
- تنظیم و ارائه لوایح قانونی: بسیاری از قوانین تصویب شده در پارلمان ایران مغایر با حقوق اساسی شهروندان است از جمله قوانین مربوط به مطبوعات و استفاده از تجهیزات دریافت امواج ماهواره ای. دولت می تواند لوایحی را برای اصلاح قوانین موجود تنظیم و آنها را به مجلس شورای اسلامی ارائه کند. هر چند ممکن است این قوانین در مجلس به تصویب نرسند یا در صورت تصویب از سوی شورای نگهبان رد شوند اما نفس این قدم مثبت خواهد بود. تهیه این لوایح بحث و گفتگو درباره آنها را در جامعه ترویج می دهد و این بخودی خود فشاری خواهد بود بر محافظه کاران.